Soul

Soul is zwarte muziek, en is na pionierswerk van Ray Charles, Sam Coocke en James Brown rond 1960 ontstaan uit rhythm & blues en gospel. In Alabama en Memphis ontwikkelde zich de rauwe southern soul. In die laatste stad speelde het label Stax een belangrijke rol. Ook Goldwax en later Hi Records waren toonaangevende labels.

De langzame zuiderlijke soul wordt ook deep soul genoemd. Andere belangrijke centra zijn Detroit (Motown) en Chicago. Onder invloed van psychedelic rock ondstond in de late jaren 60 de psychedelic soul. Marvin Gay en Stevie Wonder tilden het genre in de jaren 70 naar een hoger niveau met ingenieuze albums.

Via de Philly soul ontwikkelde het genre zich richting disco, James Brown en Sly Stone creeerden uit de soul de funk. In de jaren 80 maakten soulartiesten als Luther Vandross honingzoet gearangeerde soul en de soul die sinds halverwege de jaren 90 wordt gemaakt heet nu soul.

Belangrijke soulartiesten zijn: Angie Stone, Alicia Keys en Macy Gray.

Rock 'n roll

Rock 'n roll is een muziekstijl die in de jaren 50 in Amerika is ontstaan uit de rhythm & blues en blues, met elementen uit country en gospel. Het is in zijn meest pure vorm een stijl met drie akkordenliedjes in een versneld standaard bluesschema met een dansbare back beat.

Rocker 88 van Jackie Brenston wordt door kenners aangewezen als eerste rock 'n roll plaat. Chuck Berry was de belangrijkste pionier. Little Richard, Bo Diddley, Elvis Presly en Buddy Holly hoorden ook bij de eerste generatie rock 'n rollers. Vanaf de jaren 60 vertakt het genre naar de beat, folk en countryrock.

Rhythm &Blues

Rhythm & blues is uptempo dansmuziek en de belangrijkste bron van rock 'n roll. ontstaan uit jazz, black gospel en blues en aanvankelijk alleen door zwarte Amerikanen gespeeld.

Het werd tot in de jaren 40 rare music genoemd, de term rhythm & blues werd geintroduceerd door billboard journalist Jerry Wexler. De belangrijkste artiesten zijn: Little Richard, Ray Charles en Big Joe Turner.

De moderne variant heet r&b.

Reggae

Reggae is in de jaren 60 ontstaan op Jamaica, met een karakterstiek ritme waarin de slaggitarist in een vierkwartsmaat de tweede en de vierde tel van het accent geeft.

Reggae wordt lagzamer gespeeld dan Ska een wordt vaak in verband gebracht met rastafarigeloof. Bob Marley en Jimmy Cliff maakte de reggae in de jaren 70 groot. Ragga is de moderne variant van reggae, zoals Shaggy die maakt. Traditionele reggae wordt nog steeds gemaakt door bijvoorbeeld Morgan Heritage.

Rap

Ritmische, gesproken in plaats van gezongen teksten, met wortels in Afrika en Jamaica. Het is ontstaan in New York, waar dj's die aan elkaar gemixte platen ritmisch presenteerden. en werden MC's (Master of Ceremony) genoemd.

De eerste rappers zette MC voor hun naam, zoals MC Hammer. In de loop van de jaren 90 werden MC's rappers genoemd.

New age

New age kwam eind jaren 80 sterk in opkomst. Zeer kalme rustgevende muziek die gekoppeld werd aan de holistische gedachtegoed en innerlijke spiritualiteit.

Instrumentale muziek zoals Andreas Vollenweider die met zijn elektrische harp maakte. Synthersizermuziek van Kitaro en Vangelis vielen binnen het genre, maar in de hoogtijdagen werd ook Beethovens Mondscheinsonate als new age verkocht.

Metal

Metal ofwel heavy metal is een term die voor het eerst gebruikt werd in Steppenwolfs hit Born To Be Wild uit 1968. Rock met harde gitaren, harder dan in hardrock, met donkere teksten en met minder gevoel voor blues gespeeld. Meestal worden bands uit de jaren 80 als Iron Maiden en Judas Priest tot de eerste metalbands gerekend, hoewel sommigen in Helter Skelter van The Beatles de eerste metalsong horen.

Metallica is een van de belangrijkste bands uit het genre. Echt duistere varianten zijn doom en death metal met bands die namen hebben als My Dying Bride en Morbid Angel. Speedmetal is de nog snellere variant en de huidige metalbands vallen onder de noemer Nu Metal, zoals: Korn, Limp Bizkit en Linkin Park.

Jazzrock

Jazzrock is een op jazz gebasserde vorm van rock, ook wel fusion genoemd, met veel ruimte voor instrumentale virtuositeit en improvisatie. Jazz heeft altijd een rol gespeeld in de rock: The Birds noemden de invloed van jazzmuzikant John Coltrane op hun hit Eight Miles High en Van Morrison nam zijn Astral Weeks op met jazmuzikanten.

De bands Blood, Sweat & Tears en Chicago gebruikten op jazz gebaseerde blazersarrangementen en artiesten als The Doors en Joni Mitchel lieten invloeden van de jazz toe op hun platen.

Jazzrock ontstond als genre in de late jaren 60 met platen van Miles Davis, The Soft Machine en John McLaughin. Bekende jazzrockbands zijn: The Crusaders, Buckshot Lefongue en Us3.

Indierock

Indie staat voor independent, rock van artiesten die platen opnemen voor independent labels.

Het karakter van de muziek is veelal tegendraads, niet commercieel en onder eenvoudige omstandiheden opgenomen.

Bekende indiebands zijn de Pixies en Husker Du.

House

House is electronische dansmuziek, ontstaan in de jaren 80 in The Warehouse Club in Chicago. Belangrijkste stijlkenmerk is een in een vast ritme doorbeukende drummachine en een meestal ook elektronisch gegeneerde baslijn.

Het werk van Kraftwerk en New Order zijn vroege inspiratiebronnen. C&C Music Factory en Steve Silk Hurley zijn belangrijke house artiesten. De snelle en vrolijke variant op house is de happy hardcore. In Nederland leverde het genre een aantal belangrijke artiesten op zoals: 2 Unlimited en 2 Brothers On The 4th Floor. Gabber ontstond in Rotterdam en is een nog snellere versie, met als belangrijkste pioniers: DJ Paul Elstak en Rotterdam Termination Source.

Hiphop

De cultuur rondom de rap, de muzikale stijl waarin teksten niet worden gezongen maar gerapt. Het is ook de cultuur van de graffiti, laaghangende wijde spijkerbroeken, sportshirts en breakdance.

De muziek wordt meestal opgebouwd uit samples en breakbeats. De eerste grote hit in dit genre was Rappers Delight van The Sugarhill Gang uit 1979. Later werden ook metalgitaren en andere muzikale invloeden aan de stijl toegevoegd.

In de jaren 90 heerste de gangsta rap, tegenwoordig heeft het genre zich vermengt met alle mogelijke muzikale stijlen, maar bestaat ook nog in zijn meest basale vorm.

Bekende hiphopartiesten zijn: Dr. Dre, Jay-Z en Eminem.

Hardrock

Hardrock is rock met harde gitaren, een gitaarsolo en dramatische zang. Die eind jaren 60 is ontstaan uit hard gespeelde blues en rock 'n roll. Led Zeppelin en Deep Purple worden gezien als de grondleggers van het genre.

In de jaren 70 vierden de eerste echte hardrockbands triomfen. AC/DC, Black Sabbath, Aerosmith, Guns N' Roses en Van Halen waren succesvol in de jaren 80, daarna was het genre over het hoogtepunt heen en zochten liefhebbers van de harde muziek hun heil in de metal.

Grunge

Grunge is gruizige gitaarrock met meestal teksten vol frustratie en angst. Grunge ontstond eind jaren 80 in Seatle. De Pixies hadden invloed op de ontwikkeling van het genre, maar ook platen van Neil Young met Crazy Horse. Green River wordt gezien als de eerste grungeband. Uit die band ontstonden later Mudhoney en Pearl Jam.

Het genre werd populair door Nirvana's, Nevermind. Andere belangrijke grungebands zijn: Soundgarden en Alice in Chains. Halve wege de jaren 90 was het genre over het hoogtepunt heen.

Gothic

Gothic is introverte donkere rock, die rond 1980 is ontstaan uit de punk. Bauhaus wordt als eerste gothicband beschouwd.

Andere vertegenwoordigers zijn: The Mission, The Cure. Alcice Cooper, The Doors en Velvet Underground waren van invloed op het genre, dat zich in de jaren 90 mengde met metal.

Gospel

Gospel is opzwepende muziek, oorspronkelijk uit de zwarte kerken in het zuiden van de VS, vaak met call en responce zang. De door de voorganger gezongen vraag wordt zingend beantwoord door een koor.

Thomas A. Dorsey geldt als een van de pioniers. Hij schreef rond 1930 veel gospels, waaronder Take My Hand, Precious Lord. Belangrijke gospelzangers waren later Mahalia Jackson en James Cleveland.. Vanaf de jaren 30 ontstonden ook de eerste gospelgroepen zoals The Five Blind Boys Of Alabama en The Soul Stirrers.

In de jaren 50 ontstond uit de gospel de soul. Veel latere soulartiesten zongen hun eerste solo's in de kerk.

Glamrock

Glamrock is een in de jaren 70 ontstane Britse stijl van toegankelijke rock met veel theater, kleurrijke kostuums, uitbundige haardossen, make-up en plateauzolen. David Bowie en Roxy Music worden gezien als de voorlopers van die stijl. Alice Cooper en Marc Bolan speelden ook een rol in de ontwikkeling van glamrock.

Chinnn & Chapman waren de belangrijkste glamrock producers en bekende glamrock artiesten waren; Mud, Gary Glitter en Slade.

Funk

Funk is rond 1970 onstaan uit soul en rhythm & blues, en is zeer dynamisch, met scherpe monotone gitaarriffs en drijvend op een vette bas. James Brown was een van de grondleggers, net als Sly & the Family Stone.

Ook de muziek uit New Orleans, met name van de groep The Meters draagt bij aan het genre.De bassist is vaak de centrale muzikant.

Folkrock

Folkrock is een samensmelting van folk en rock, Pioniers in het genre waren The Byrds, die volksliedjes van Bob Dylan met een elektrisch versterkte band speelden, en Dylan zelf die vanaf 1965 met een rockband ging spelen.

Belangrijke vertegenwoordigers van het genre zijn verder: Crosby, Stills & Nash, Simon & Garfunkel en Fairport Convention.

Folk

Folk is Britse en Amerikaanse traditionele volksmuziek, en bestaat al zo lang er daar mensen muziek maken. Sleutelfiguren in de moderne folk zijn Woody Guthrie, die met zijn politiek geengageerde liedjes een belangrijke inspiratiebron was voor Bob Dylan en Pete Seeger.

Stijlmerken zijn: verhalende liedjes met een eenvoudige, akoustischede begeleiding. In de jaren 60 speelde Greenwich Village een belangrijke rol in de verspreiding van de folk.

Bekende folkartiesten zijn: Joan Baez, Phil Ochs, Judy Collins en wat recenter Michelle Shocked en Ani Di Franco.

Drum 'n' bass

Drum 'n' bass is een in de jaren 90 ontstane dancestijl van snelle breakbeats, gemixt met baslijnen uit de reggae, aanvankelijk ook jungle genoemd.

Belangrijke artiesten zijn Goldie, Roni Size en 4Hero, maar de invloed van de stijl reikte veel verder, tot aan bijvoorbeeld Earthling van David Bowie.

Doo Wop

Doo Wop is een stijl uit de jaren 50 waarin aanvangkelijk de begeleiding van de leadzanger werd gezongen door de andere groepsleden. Zij zongen geen tekst, alleen klanken en daar ontleende het genre ook zijn naam aan. Later werden er instrumenten toegevoegd, maar de meerstemmige vocale benadering bleef.

Bekende Doo Wop groepen zijn Dion & the Belmonts, The Marcels en The Orioles. De stijl verdween in de vroege jaren 60, maar had ook later nog wel invloed op soul en vocale popmuziek.

Disco

Disco is in de jaren 70 ontstaan uit de soul en funk, en beleefde zijn hoogtepunt tussen 1977 en 1982. Nummers als Dance To The Music van Sly & the family Stone, Superstition van Stevie Wonder en Shaft van Isaac Hayes van rond 1970 stonden aan de wieg van de disco.

Donna Summer was een van de eersten die een carriere volledig op de disco basseerde en de stijl populariseerde. De Bee Gees omarmden de stijl in 1977 en schreven muziek voor de soundtrack Saturday Night Fever, waarmee de disco zijn hoogtepunt bereikte.

Artiesten als Queen, Abba en zelfs Kiss lieten disco invloeden toe op hun platen. Succesvolle disco-acts waren KC & The Sunshine Band, Chic en Tavares.

Dialectpop

Dialectpop is een verzamelterm voor in dialect gezongen popmuziek. Nadat al eeuwenlang de levensliederen in streektaal werden gezongen, ontstond er in ons land in de jaren 70 een mengvorm van deze streekliederen en popmuziek.

Normaal bestookt Nederland al sinds 1977 succesvol met Achterhoekse Rock 'n Roll. Vanuit Friesland hebben het duo Twarres en De Kast succes in het hele land. Drenthe heeft Skik en Limburg de Janse Bagge Band en Rowwen Heze.

Dance

Dance is een verzamelterm voor muziek die is gemaakt om op te dansen. Sinds de jaren 80 wordt het meestal gebruikt om mederne dansstijlen aan te duiden: disco, house en techno.

Countryrock

Countryrock is een samensmelting van country en rock. Gram Parsons wordt gezien als de uitvinder van dit genre. De eerste goed verkopendeplaten in deze stijl waren John Wesley Harding en Nashville Skyline van Bob Dylan en Sweetheart Of The Rodeo van The Byrds.

In Los Angeles speelde de countryrock rond 1970 een grote rol, met artiesten als Linda Ronstadt, The Eagles en Poco. Ook tienerster Ricky Nelson stapt in de late jaren 60 met zijn nieuwe Stone Canyon Band over op het genre.

Chanson

Een Chanson is een Frans lied, die heel af en toe ook in het Engels wordt gezongen en heeft een Franse traditie die terug gaat tot ver in de Middeleeuwen. Belangrijke chansoniers waren in de jaren 60: Jaques Brel, Edith Piaf en Charles Aznavour.

In de jaren 70 en later is het chanson populair door artiesten als Julien Clerc, Gerard Lenorman en Michel Sardou. Via de Franstalige delen van Canada maar ook via Engeland heeft het chanson invloed tot in de Verenigde Staten.

Celtic

Celtic is een verzamelnaam voor Keltische muziekstijlen, de volksmuziek uit Ierland, Schotland, Cornwall en Wales. De ballades en verhalende liederen uit de traditionele Keltische folk speelden rond 1900 een belangrijke rol in de ontwikkeling van de country in Amerika, waar zo'n 45 miljoen inwoners Ierse wortels hebben.

Bekende latere Keltische artiesten zijn The Chieftains, Mary Black en The Dubliners. Modernere varianten zijn de Celticsoul van Van Morrison en de uitgesponnen pop met new age invloeden van Clannad en Enya.

Breakbeat

Breakbeat is een sample van drums, meestal uit soul, funk of jazz, die electronisch herhaald wordt, waardoor een nieuw drumpatroon ontstaat.

Breakbeat vormt de ritmischede basis voor hiphop en andere moderne muziekstijlen.

Bluesrock

Bluesrock is een blanke interpretatie van de blues met rockinvloeden. Eric Clapton is de belangrijkste vertegenwoordiger van dit genre.

Andere bekende bluesrockers zijn Paul Butterfeld en The Animals. De laatste jaren is Provoque het belangrijkste bluesrocklabel met platen van onder anderen Omar & The Howlers, Poppa Chubby en Jimmy LaFave

Blues

Blues is een belangrijke bron voor veel moderne muziekstijlen. Het onstond uit de Afro-Amerikaanse seculiere liederen die in de jaren 20 in het zuiden van de Verenigde Staten door de slaven gezongen werden op de katoenvelden. Het volgt een vast stramien van twaalf maten die steeds herhaald worden en heeft traditioneel een melancholieke tekst. Robert Johnson wordt gezien als de grondlegger van de moderne blues.

Rond de tweede wereldoorlog doken bluesmuzikanten in de steden op. Chicago was het belangrijkste centrum waar de electrische city blues of Chicago blues ontstond. Muddy Waters en John Lee Hooker zijn belangrijke vertegenwoordigers van deze stroming. In Engeland introduceerden Alexis Korner en Long John Baldry het genre bij veel jonge muzikanten, waarna het in de jaren 60 Britse bluesbands als Fleetwood Mac inspireerde.

In de VS hielden artiesten als Bonnie Raitt en Stevie Ray Vaughan het genre levend. De blues beleefde eind jaren 80 een sterke opleving, nadat U2 een duet met BB King opnam, en de Ierse gitarist Gary Moore een grote hit scoorde met de bluesballad Still Got The Blues.

Bluegrass

Bluegrass is een muziekstijl binnen de country, waar akoestisch wordt gespeeld met veel vaart en meestal meerstemmige zang. De stijl werd rond 1950 ontwikkeld door Bill Monroe en zijn band The Bluegrass Boys.

Het genre kreeg in 200 een flinke impuls na het succes van de door T-Bone Burnett geproduceerde soundtrack bij de film Oh Brother Where art Thou? waarop bekende bluegrass artiesten als Alison Kraus en Gillian Welch te horen zijn.

Beat

Beat is een term uit de literatuur. Begin jaren 50 werden de schrijvers als Jack Kerouc, William S. Burroughs en Allen Grinsberg met hun rauwe, snap-shotachtiger en vaak aan drugs gerelateerde stijl van schrijven aangeduid als The Beat Generation of Beat Poets.

In de muziek is Beat de stijl die onder uitvoering van The Beatles in de vroege jaren 60 ontstond in Engeland. De muziek van de gitaarbandjes uit dit genre leunt zwaar op de Amerikaanse rhythm & blues, rock 'n roll en blues.

Ambient

Ambient wordt meestal met synthesizers gespeeld, en is wat dromerige muziek waarbij niet zozeer het liedje maar de geluidsstructuur belangrijk is.

Het is ontstaan uit de elektronische muziek van artiesten als Brian Eno , met als belangrijkste vertegenwoordigers The Orb en Aphex Twin.

Alternative Rock

Alternative Rock is een verzamelterm voor alle niet mainstream muziek, meestal met harde gitaren die het goed doet op Amerikaanse colleges.

In de jaren 80 uitgebreid op kleinere, onafhankelijke labels, maar sinds het succes van Nirvana en de Red Hot Chili Peppers in het begin van de jaren 90 een belangrijke stroming die vele hits oplevert en ook door grote labels wordt verspreid.

Acid

Acid is een andere benaming voor lsd. Ook gebruikt om een stroming in de housemuziek aan te duiden waarin de diepe bas van de Roland TB-303 synthesizer een belangrijke rol speelt, in 1985 in Chicago ontstaan.

Bekende vertegenwoordigers van Acidhouse zijn: M/A/R/R/S (Pump Up The Volume) en S'Express (Theme From S'Express). Onnder invloed van de Acidhouse beleefde Engeland in 1988 de tweede Summer of love met de Smiley als symbool.